• 1
• 2
• 3
• 4
• 5

همه چيز در باره تخم قناري

سلام
اين نوشتار کوشش دارد با جمع آوري همه مطالب مربوط به تخم قناري ، اين گامهای را از زمان جفت شدن تا زمان خروج جوجه ها شرح دهد وهمچنين به واکابی علل به ثمر نرسيدن تخم ها بپردازد.

مدت زمان تخم گذاري
بعداز جفت كردن نر وماده آماده ، لانه روز سوم وچهارم در قفس قرار داده مي شود. بیشتر يك هفته بعداز جفت گيري موفق ماده اولين تخم خود را مي گذارد. در اين هنگام تحرك ماده كم شده وپشت ماده پف كرده ومتورم به نظر مي رسد . تخم در اولين ساعات روز گذاشته مي شود.
قناري ماده ها بیشتر 3يا 4تخمه هستند اما بسته به شرايط ونژادهاي گوناگون ممكن است تعداد تخم هاي كمتر يا بيشتري گذاشته شود.
تخم ها با فاصله زماني گذاشته مي شوند بدين گونه كه اگر ماده 3تخمه باشد تخم اول ودوم پشت سرهم وتخم سوم با يك روز تاخير گذاشته خواهد شد. اگر ماده 4تخمه باشد تخم اول ودوم وسوم پشت سر هم وبين تخم سوم و چهارم يك روز تاخير يااينكه تخم اول دوم پشت سر هم وبين تخم دوم و سوم وچهارم هركداميك روز تاخير وجود داشته باشد . اين سيكل بیشتر ظرف هفت يا هشت روز به پايان خواهد رسيد. البته اين روال ثابت نيست وبستگي مستقيم به شرايط خوراک وجسماني ونژاد قناري ماده دارد.

خوراک جفت حين تخم گذاري وبعداز آن 
از آنجا كه عمل تخم گذاري به خوراک مقوي نيازدارد پس طي مدت تخم گذاري بايد توجه نمود شرايط ايده آلي را براي جفت مخصوصا قناري ماده فراهم كنيم.
حين مدت جفتگيري خوراک قناري ها افزون بر دانه هاي روزانه بايد دربرگیرنده غذاي تخم مرغي ، ويتامين هاي مورد نياز، ميوه وسبزيجات تازه و كف دريا باشد.
در روزهاي منتهي به تخم گذاري غذاي تخم مرغي يك روز در ميان به اندازه يك بند انگشت ودر حين تخم گذاري هر روز به منظور تقويت بنيه ماده استفاده مي گردد.
استفاده از برگ تازه وجوان كاهو براي تسهيل تخم گذاري وهچنين تخم منداب براي جلوگيري از پيچيدن تخم در شكم ماده مفيد است.
كف دريا ويا پوسته خرد شده تخم مرغ براي تامين كلسيم بدن حين عمل تخم گذاري وپرورش جوجه هاجزء ضروريات مي باشد .
مولتي ويتامين هايي نظير ad3e ، استيمول ، ويتاسيد و يا مولتي ويتامين هاي حاوي انواع ويتامين واسيد آمينه مي تواند باعث گذاشتن تخم هايي با كيفيت واندازه درخور شود. در اين زمان كه نياز به اسيد هاي آمينه افزايش پيدا مي كند با يك مكمل درخور تامين مي گردد.


با پايان تخم گذاري مصرف غذاي تخم مرغي ومولتي ويتامين ها ودانه هاي محركي مانند شاهدانه بايد تا زمان درآمدن جوجه ها متوقف گردد ولي مي توان هفته اي يك بار جهت جلوگيري از ضعيف شدن ماده مقداري كمي غذاي تخم مرغي در اختيارشان گذاشت .بهتراست در اين زمان از دادن خوراک گوناگون به صورت هم زمان پرهيز شود چون اين كار باعث بلند شدن بيش از حد ماده براي خوردن وسرد شدن تخم ها مي شود.

برداشتن تخم ها ونگهداري آنها
هنگامي كه ماده اولين تخم خود را گذاشت بهتر است با يك تخم پوچ يا تخم مصنوعي تعويض و تا تخم آخر به همين صورت عمل شود.برداشتن تخمها بايد در ساعات اوليه وبا احتياط انجام شود ودر يك ظرف سربسته حاوي ارزن يا كتان وهر دانه ديگري شبيه اينها در همان اتاق قناري نگهداري وپس از گذاشتن آخرين تخم ،يك جا زير پاي ماده قرار داده شود تا جوجه ها هم زمان باهم متولد گردند .فايده اين كار اين است كه وقتي جوجه ها باهم ويا با دوگانگی جزيي متولد شوند خوراک يكساني خواهند داشت وباهم رشد خواهند كرد.
اگر تخم ها برداشته نشوند به انگیزه تفاوت زماني زياد تاريخ تولد ممكن است جوجه آخر بسيار ضعيف ودر برخي موارد زير پاي جوجه هاي بزرگتر تلف شود.
مدت زمان مجاز برداشتن تخم ها براي تخم اول ودوم حدبیشتر تا عصر همان روز مي باشد زيرا قناري ماده بیشتر روي تخم اول دوم زياد نمي خوابد وآن ها را گرم نمي كند واز تخم سوم روي تخم ها تخت مي خوابد.برخی از ماده قناری ها هم از تخم دوم تخت روی تخم می خوابند بنابر این پیشامد زیادی برای برداشتن تخم باقی نمی ماند.
تخمها را مي توان تا 10روز هم نگهداري نمود اما بيش از يك هفته بايد با دست چرخانده شوند.
محل نگهداري جفت حين تخم گذاري 
مكان نگهداري جفت در مدت زمان خوابيدن ماده روي تخم ها بهتر است خلوت وساكت و به دور از جريان باد باشد. گرما وسرماي بيش از حد باعث خراب شدن تخم وبه هدر رفتن زحمات پرورش دهنده مي گردد. مناسب ترين دما بين 24تا 26 درجه سانتيگراد قرار دارد.توجه داشته باشيد كه دوگانگی دگرگونیها دما نبايد زيادباشد.

زمان تولد جوجه ها
13یا14روز پس از قرار دادن تخم ها زير پاي ماده جوجه ها هم زمان يا با دوگانگی چند ساعت یا یک روز متولد مي شوند. بهتر است روز 12 يعني شب قبل از تولد جوجه اتاق نگهداري بوسيله دستگاه بخور يا يا هر وسيله اي كه بخار آب توليد كند بايد نمناک گردد يا اينكه روز 12مقدار كمي آب جهت آب تني در اختيار ماده گذاشته تا پوسته تخم ها نمناک ونازك شود.
از بامداد روز 13 مقدار كمي غذاي تخم مرغي در اختيار ماده براي آمادگي جهت خوراک جوجه ها قرار داده شود.

مشكل در گامهای تخم گذاري وعلل وراهکار هاي آن

مشكلات گوناگوني طي دوره تخم گذاري وجود دارد كه به ذكر آن ها خواهيم پرداخت:
1 – تخم نگذاشتن ماده 
اگر ماده کار کرده بين يك هفته تا پانزده روزبعداز گود کردن لانه تخم گذاري نكرد چند عامل وجود دارد كه بايد با ريشه يابي دقيق به انگیزه بنیادی پي برد.این زمان برای ماده جوانی که نخستین تجربه تخم گذاری را دارد تا 3هفته هم شدنی است .
الف) تشكيل نشدن تخم يا انسداد راه به انگیزه چاقي ووجود چربي بيش از حد در دستگاه تناسلي
اگر زير شكم ماده چربي جمع شده باشد كه از نشانه هايش وجود لايه سفيد يا زرد روي شكم ماده است باعث عدم تشكيل تخم وانسداد آن خواهد شد وراهکار آن جدا كردن جفت وآب كردن چربي ماده مي باشد.
ب) عدم جفت گيري
گاهيزمانها جفت ها با اينكه كنار هم آرامش دارند ولي عمل جفت گيري انجام نشده است وجفت نخورده اند از این رو نیاز است با تحقيق واطمينان يافتن در مورد نشانه هاي آمادگي نر وماده به اصلاح ايراد كار بپردازيم.اگر يكي از جفت ها آماده نبود عمل آماده كردن وجفت اندازي اصولي بايد تكرار گردد. 
2- گذاشتن تخم پوچ (بدون نطفه)


اگر درون تخمهای جوجه نشده بعداز پایان خوابیدن ماده بروی آن هنوز به صورت اول باقی مانده ویا اینکه به همان صورت خشک شده باشد ,تخمها بدون نطفه اند.
نطفه نداشتن نر ياماده يكي از عوامل گذاشتن تخم پوچ است. براي جلوگيري از اين مساله بايد جفت هايي با سن مناسب گزینش شوند چون قناري هايي زير 6ماه سن يا سن بالا گمان نطفه نداشتنشان زياد است وبهتر است جفت هايي جوان براي جفت گيري گزینش شوند .كه البته بستگي به شرايط نگهداري انها دارد وممكن است يك نر دوساله هم در اثر جفت اندازي هاي بي رويه وخوراک ناكافي ونادرست بي نطفه شود.
گاهيزمانها سري اول تخم ها به انگیزه مستي زياد نر وماده بدون نطفه مي شود پس بايد براي سري دوم صبر كرد .
اين مساله به ویژه در مورد نرهاي جوان كه اولين بار است جفت گيري را تجربه مي كنند صدق مي كند.
بايد با صبر وحوصله نر وماده را با غذاهايي مانند بادام كوبيده بافزون نبات ويا مولتي ويتامين هاي مناسبي چون ad3e تقويت نمود.
ممكن است نر ياماده تولك باشند ولي نشانه هاي مستي را هم داشته باشند كه همين تولك بودن باعث عدم نطفه گيري تخم مي شود.
وجود بيمارهايي گوارشي ودروني نيز يكي از عوامل بي نطفه شدن تخم ها است.
در اين مورد بايد اول علت بيماري را كشف ودرمان كرد سپس جفت ها را در كنار هم قرار داد.

3- گذاشتن تخم بدون پوسته

علت شايع گذاشتن تخم بدون پوسته مشكلات خوراک اي وفقر كلسيم در بدن ماده است.
وجود كف دريا درقفس براي تامين كلسيم مورد نياز بدن قناري نیاز وضروري است.
استفاده از پودر پوسته تخم مرغ به همراه غذاي تخم مرغي براي اين كار مناسب است.
براي تامين فوري كلسيم بدن قناري مي توان از مكمل calxi-lux استفاده كرد.
از ديگر علل گذاشتن تخم بدون پوسته مي توان از بيمارهاي برونشيت عفوني ،آب شور
وسندرم )كاهش تخم ) eds نام برد.


4- گير كردن تخم 

گاهي پيش مي آيد كه قناري ماده در حين تخم گذاري با حالتي پريشان و پف کرده در كف قفس می نشیند و به سختي نفس مي كشد و به نظر ميرسد كه هر لحظه ممكن است تلف گردد. در چنين وضعيتي برخي اقدامات فوري را باید انجام داد.
گیر کردن تخم بیشتر ً در اثر کمبود کلسیم یا ناکافی بودن ویتامین D دربدن به وجود می آید.
ویتامین Dباعث جذب کلسیم می شود.برای تامین D می توان از نور آفتاب ومولتی ویتامین های حاوی آن استفاده کرد. كه چ
انگیزه ديگر آن مي تواند چاق شدن پرنده در اثر استفاده از دانه ها وغذاهاي چرب باشد چون چربي مجراي تخم گذاري را تنگ مي نمايد.
راهکار آن چکاندن یک یا دوقطره روغن زیتون در دهان قناری ویک قطره روغن مایع یا روغن زیتون در سوراخ محل خروج تخم ومالش آرام شکم قناری به این صورت که از طرف وسط سینه به طرف پائین مالش می دهیم که بادقت وبدون فشار باید صورت گیرد بعد قناری را در محل گرمی قرار می دهیم تا تخم گذاری نماید.

5- جوجه نشدن تخم های نطفه دار
عوامل جوجه نشدن تخم های نطفه دار:
الف) گرم نکردن تخمها به انگیزه تازه کار بودن ,دلهره محیط
ب) وجود شپشک در لانه
ج) نچرخاندن تخم ها توسط ماده به ناواردی و یا به انگیزه چسبیدن تخم به لانه
د) گرما یا سرمای غیر مجاز محیط
ه) بیماری های ویروسی وعفونی

6 – مرگ جوجه درون تخم 
دراين گام جوجه قناری کامل شده وحتی پوسته تخم رانوک زده ولی توانايي خروج ازآنرا
نداشته وتلف شده است :
عدم نم کافی ونم بیش از اندازه اتاق نگهداری قناریها .
عدم آب تني ماده در روز آخر تخمها .
عفونت باکتريايی .
.کلفتی نامناسب پوسته تخم
. بلند شدن بيش از حد ماده از روي تخمها


پاسخ به چند پرسش:
ماده در روز دوم جفتگیری تخم گذاشته آیا این تخم نطفه دار است؟چه کار باید کرد؟
پاسخ : خیر.دستکم زمان نیاز برای نطفه دار شدن تخمها بعداز جفت گیر دستکم 72 ساعت می باشد. باید اجازه داد تا ماده تخم های هرز خود را بگذارد وروی آن ها بخوابد. به انگیزه اینکه شدنی است تخمهای بعدی نطفه دار شوند اجازه دهید سیکل خوابیدن ماده بروی تخم کامل شود شاید برخی از آنها جوجه شوند واگر این گونه نشد لانه را بعداز مدت ذکر شده بردارید وجفت را برای گام بعدی تخم گذاری تقویت کنید.

اگر یکی از تخم ها ترک برداشت چگونه باید ان را ترمیم نمود؟
پاسخ : اگر غشائ تخم پاره نشده باشد بابزار فضله خود قناری یا چسب قطره ای شکاف را باید پوشاند وپس از خشک شدن چسب یا فضله به زیر ماده برگرداند.

چه تعدادتخم را می توانیم زیر ماده قرار دهیم ؟
بهترین حالت قراردادن 4تخم می باشد زیرا برای تغذیه جوجه ها هم مشکلی پیش نخواهد آمد وجوجه ها درشت تر خواهند شد وبیش از این گمان بیرون رفتن تخمها از زیرماده و خراب شدن انها افزایش می یابد. ولی برخی از قناری ها با توجه به هیکل و نژاد شان تا شش تخم هم می توانند به جوجه تبدیل کنند.

اگر بعداز 14 روز به جاي جوجه در تخم لكه خون ديده شود علت چيست؟
پاسخ : طی سه روز اول ، از زمانیکه ماده کامل روی تخمها بخوابد بحرانی ترین دوره جنین می باشد که اگر در درازای این زمان تخم سرد شود چرخه تکامل دنباله میابد ولی در کیسه هوایی اختلال ایجاد شده و جنین می میرد .
اگر لکه خونی قرمز و کوچک باشد یعنی لکه تیره نشده ، مربوط به ضعف نطفه و نر هم میتواند باشد .
نم و سفتی پوسته و ... مربوط به روزهای 7 م به بعد است و مرگ برامده از ویروس ها ، باکتری ها و قارچ ها هم از یک هفتگی رخ میدهد البته زمانیکه که جنین به طور نسبی تکامل یافته است.
اگر ماده زياد از روي تخم ها بلند مي شود علت چيست؟
پاسخ : علل مختلفي وجود دارد. به طور كلي ماده براي خوراک از روي تخمها بلند مي شو ولي اگر فاصله اين بلند شدن ها كم باشد بايد علت را واکابی نمود. عواملي چون تازه كار بودن ماده ، وجود شپشك در لانه و محيط پراسترس همچون اين عوامل هستند.

هدف از اين نوشتار آشنايي با چرخه تخم گذاري وجوجه دهي در قناري است از این رو چناچه هميشه قبل از جفت كردن قناري ها همه موارد مورد توجه قرار گيرد درصد موفقيت در جوجه گيري بيشتر ومتحمل زحمات وهزينه هاي كمتري خواهيم شد.

واژگان كليدي:
1- قناري ماده
2- تخم
3- لانه
4- تخم هرز
5- نطفه
6- شپشك
7- ويتامين
8- كلسيم

منبع :
انجمن سهره وقناري ايلام

تالیف و گرداوری: محمدمهدی بخشی

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5